W Szwajcarii nie ma ogólnokrajowej płacy minimalnej, ale w hotelarstwie i gastronomii obowiązuje układ zbiorowy L-GAV z minimalnymi stawkami: w 2026 roku od 3713 CHF brutto miesięcznie dla osoby bez wykształcenia zawodowego do 5293 CHF dla osoby z egzaminem zawodowym wyższego stopnia. Dodatkowo w wybranych kantonach działają własne stawki godzinowe. Stan na wrzesień 2026.
To ważne dla każdego, kto myśli o pracy w hotelu, restauracji albo w sezonie w górach, bo zarobki w tej branży są jednymi z najniższych w kraju. Poniżej rozpisuję, jak działa system wynagrodzeń, co wynika z układu zbiorowego i na co zwrócić uwagę w umowie.
Czy w Szwajcarii jest najniższa krajowa?
Nie, Szwajcaria nie ma jednej ustawowej płacy minimalnej dla całego kraju. W 2014 roku w referendum około 75% głosujących odrzuciło propozycję stawki 22 CHF za godzinę. Zasady wynagrodzenia ustalają więc układy zbiorowe pracy (w skrócie GAV) oraz przepisy kilku kantonów. O tym, jak takie głosowania działają, pisałem w tekście o demokracji bezpośredniej w Szwajcarii.
Według serwisu Monito własne minimum mają między innymi Genewa (około 24 CHF za godzinę), Neuchâtel (około 21 CHF), Jura (około 20,60 CHF), Bazylea (około 21 CHF) i Ticino (około 19-19,5 CHF). Stawki są co roku waloryzowane, a różne źródła podają nieco inne kwoty, więc traktuj je orientacyjnie i sprawdź aktualną wartość na stronie kantonu.
Co to znaczy w praktyce
Jeśli pracujesz w kantonie z własnym minimum, pracodawca nie może zejść poniżej tej stawki. W pozostałych kantonach decydują umowa i układ zbiorowy dla branży. Dlatego przy ofercie pracy pytaj, jakim układem jest objęte stanowisko.
Jak działa układ L-GAV w hotelarstwie i gastronomii?
L-GAV to ogólnokrajowy układ zbiorowy dla branży gastronomicznej i hotelarskiej. Określa minimalne wynagrodzenie w zależności od kwalifikacji zawodowych, a stawki są aktualizowane co roku. Według zestawienia organizacji GastroSuisse minimalne miesięczne wynagrodzenie brutto w 2026 roku wynosi:
| Klasa | Kwalifikacje | Minimum brutto miesięcznie |
|---|---|---|
| Ia | Bez wykształcenia zawodowego | 3713 CHF |
| Ib | Bez wykształcenia zawodowego, z kursem Progresso | 3943 CHF |
| II | Zaświadczenie zawodowe EBA | 4070 CHF |
| IIIa | Dyplom zawodowy EFZ | 4528 CHF |
| IIIb | EFZ i 6 dni dokształcania | 4635 CHF |
| IV | Egzamin zawodowy (Berufsprüfung) | 5293 CHF |
| Praktykant | Zgodnie z art. 11 L-GAV | 2390 CHF |
To kwoty minimalne, a nie typowe. Pracodawca może płacić więcej, zwłaszcza za doświadczenie albo trudniejsze stanowisko. Nie zdziw się jednak, jeśli oferta dla osoby bez papierów zawodowych będzie właśnie na poziomie klasy Ia.
13. pensja i nadgodziny
Zgodnie z układem 13. pensja wynosi 100% miesięcznego wynagrodzenia brutto i przysługuje od początku pierwszego roku zatrudnienia, po zakończeniu okresu próbnego. Przy miesięcznym wynagrodzeniu brutto od 6750 CHF wzwyż strony mogą w umowie ustalić dowolne zasady rozliczania nadgodzin albo je wyłączyć.
Układ dopuszcza też obniżenie wynagrodzenia najwyżej o 8% w określonych sytuacjach, na przykład w okresie wdrożenia. Zapytaj więc pracodawcę, czy takie obniżenie w Twoim przypadku obowiązuje i jak długo.
Jak porównać ofertę z minimum
Weźmy przykład: oferta na 3900 CHF brutto miesięcznie dla osoby bez dyplomu zawodowego jest wyższa niż minimum klasy Ia (3713 CHF), ale niższa niż minimum klasy II (4070 CHF). Jeśli masz certyfikat EBA, możesz więc mieć prawo do wyższej stawki. Zapytaj pracodawcę, jak zakwalifikował Twoje dokumenty, i poproś o to na piśmie.
Warto też pamiętać, że według Wise stawka minimalna w Genewie wynosiła 24,32 CHF za godzinę w 2024 roku, a Monito podaje około 24 CHF. Różnice mogą wynikać z aktualizacji i zaokrągleń, dlatego sprawdzaj kwotę na oficjalnej stronie kantonu.
Ile realnie zarabia się w hotelarstwie?
Według Federalnego Urzędu Statystycznego (BFS) mediana wynagrodzenia w hotelarstwie i gastronomii wynosiła w 2024 roku 4715 CHF brutto miesięcznie, przy medianie dla całej gospodarki 7024 CHF. Więcej liczb, także w podziale na branże i regiony, znajdziesz w tekście o zarobkach w Szwajcarii.
Ta różnica sprawia, że koszty życia bolą w tej branży bardziej niż gdzie indziej. O tym, ile zostaje po odliczeniach i wydatkach, piszę w tekście o opłacalności pracy w Szwajcarii. Jeśli pracodawca zapewnia wyżywienie albo zakwaterowanie, dokładnie sprawdź w umowie, ile z pensji za to potrącają.
Czy potrzebny jest język?
W hotelarstwie i gastronomii kontakt z gośćmi wymaga zwykle języka regionu, a często także angielskiego. Część stanowisk bywa dostępna przy podstawowej znajomości języka, o czym piszę w tekście o pracy w Szwajcarii bez znajomości języka. Na stanowiskach z gośćmi angielski sam nie wystarczy, co wyjaśniam w artykule o znajomości angielskiego w Szwajcarii.
Na co zwrócić uwagę w umowie o pracę?
Sprawdź przede wszystkim, do której klasy wynagrodzenia zostałeś zakwalifikowany i czy dokumenty o Twoich kwalifikacjach zostały uwzględnione. Zapytaj o 13. pensję, godziny pracy, sposób rozliczania nadgodzin oraz o ewentualne potrącenia za pokój i wyżywienie. Wszystko powinno być zapisane w umowie, a nie tylko ustnie.
Zwróć też uwagę na to, czy oferta podaje kwotę miesięczną, czy godzinową, i czy jest to brutto. Wiele nieporozumień bierze się z tego, że pracownik porównuje kwoty w różnych jednostkach. Jeśli coś jest niejasne, poproś o wyliczenie na piśmie przed podpisaniem.
Czy praca w hotelarstwie się opłaca?
To zależy od kantonu, kwalifikacji i tego, ile wydajesz na mieszkanie. Dla osoby z doświadczeniem i dyplomem, w miejscu z zapewnionym zakwaterowaniem, rachunek może wyjść dobrze. Dla kogoś, kto zaczyna od minimum i sam wynajmuje mieszkanie w drogim kantonie, bywa bardzo ciasno. Pierwsze miesiące i typowe trudności opisuję w tekście o trudnościach po przyjeździe do Szwajcarii.
Jeśli chcesz dostawać przypomnienia o terminach i krokach w pierwszym roku po przyjeździe, zapisz się na moją listę mailową, a wyślę Ci oś czasu pierwszego roku w Szwajcarii.
Piszę na bazie oficjalnych źródeł (BFS, GastroSuisse), ale stawki układu i kantonów zmieniają się co roku. Przed podpisaniem umowy sprawdź aktualne stawki L-GAV i zasady w swoim kantonie.
