Lohnausweis to roczne zaświadczenie o wynagrodzeniu, które dostajesz od pracodawcy i które jest podstawą każdego rozliczenia podatkowego w Szwajcarii. Jeśli podatek potrącano Ci u źródła jako Quellensteuer, na jego podstawie możesz wnioskować o zwykłe rozliczenie, czyli NOV. Termin jest sztywny: w kantonie Zurych wniosek składa się elektronicznie do 31 marca roku następnego i nie da się go przedłużyć. Stan na wrzesień 2026.
To jeden z tych terminów, których przegapienie kosztuje realne pieniądze, bo tabela podatku u źródła nie uwzględnia wszystkich odliczeń. Poniżej rozpisuję, co znajdziesz w Lohnausweis, kiedy NOV jest obowiązkowa, a kiedy warto o nią wnioskować samemu, i co da się odliczyć. Nie jestem doradcą podatkowym, więc przy niejasnej sytuacji sprawdź ją u specjalisty.
Co to jest Lohnausweis i co w nim znajdziesz?
To dokument, który pracodawca wystawia raz w roku i przekazuje Ci na początku następnego roku. Zawiera Twoje wynagrodzenie brutto za cały rok, potrącone składki na ubezpieczenia społeczne i kasę emerytalną, świadczenia niepieniężne, ewentualne dodatki oraz kwotę potrąconego podatku u źródła, jeśli Cię obowiązywał. Krótko mówiąc: to całoroczne podsumowanie tego, co przeszło przez Twoją wypłatę.
Zachowaj go, nawet jeśli nie składasz deklaracji. Przydaje się przy wnioskach kredytowych, przy wynajmie mieszkania, przy rozliczeniu w Polsce, gdyby okazało się potrzebne, i przy każdej późniejszej korekcie podatkowej. Jeśli nie dostałeś go do końca stycznia albo lutego, po prostu poproś o niego kadry, bo to Twój dokument.
Jak działa Quellensteuer
Podatek u źródła obejmuje głównie osoby bez pozwolenia typu C: pracodawca wylicza go według kantonalnej tabeli i odprowadza do urzędu, a Ty dostajesz pensję po potrąceniu. Wygoda jest oczywista, bo nie masz nic do zrobienia. Haczyk polega na tym, że tabela zakłada uśrednioną sytuację i nie uwzględnia indywidualnych odliczeń, więc część osób płaci więcej, niż musi. Szerzej o całym systemie piszę w tekście o podatkach w Szwajcarii.
Kiedy rozliczenie NOV jest obowiązkowe?
Są sytuacje, w których nie masz wyboru. Według informacji kantonu Zurych wniosek o zwykłe rozliczenie trzeba złożyć, jeśli masz dodatkowe dochody niepodlegające podatkowi u źródła powyżej 3000 CHF albo majątek przekraczający 80 000 CHF, a przy małżeństwach 160 000 CHF. Obowiązek dotyczy też osób z dochodami z działalności na własny rachunek.
Osobny próg wynika z przepisów federalnych: przy dochodzie z pracy powyżej 120 000 CHF rocznie deklarację składa się obowiązkowo. Progi majątkowe i część szczegółów ustala jednak kanton, więc sprawdź je u siebie, bo liczby z Zurychu nie muszą obowiązywać w Twoim kantonie.
Kiedy warto wnioskować samemu
Gdy masz odliczenia, których tabela nie uwzględnia. Najczęstsze przypadki to wpłaty na filar 3a, wysokie rzeczywiste koszty zawodowe, koszty opieki nad dziećmi, odsetki od długów i koszty kształcenia. Jeśli któraś z tych pozycji jest u Ciebie znacząca, warto raz policzyć, czy wniosek się opłaca, bo różnica potrafi być rzędu kilkuset albo kilku tysięcy franków.
Uwaga na jedną rzecz: zwykłe rozliczenie działa w obie strony. Może wyjść zwrot, ale może też wyjść dopłata, jeśli tabela potrącała za mało. Dlatego zanim złożysz wniosek, zrób szacunek, a nie składaj go z założenia, że coś odzyskasz.
Co można odliczyć w tym trybie?
Lista z informacji kantonu Zurych obejmuje rzeczywiste koszty zawodowe, łącznie z kosztami pobytu, wpłaty do kasy emerytalnej (BVG), wpłaty na filar 3a, koszty kształcenia i dokształcania do 12 000 CHF rocznie, koszty opieki nad dziećmi, alimenty, odsetki od długów oraz koszty związane z chorobą i niepełnosprawnością.
Filar 3a jest najprostszą pozycją do zaplanowania, bo ma jasny limit. Według zestawień instytucji finansowych w 2026 roku osoba z kasą emerytalną może wpłacić maksymalnie 7258 CHF, a osoba bez kasy emerytalnej do 36 288 CHF, przy czym nie więcej niż 20% dochodu z pracy. Mechanikę samego podatku dochodowego rozpisuję w tekście o podatku dochodowym w Szwajcarii.
Czego potrzebujesz do wniosku
Według informacji kantonu Zurych potrzebne są dane osobowe, numer ubezpieczenia społecznego AHVN13 oraz ważny adres w Szwajcarii albo adres pełnomocnika. Do tego przygotuj Lohnausweis, potwierdzenia wpłat na filar 3a, rachunki za opiekę nad dziećmi, potwierdzenia kosztów kształcenia i dokumenty dotyczące pozostałych odliczeń.
Jeśli wyjechałeś ze Szwajcarii, adres pełnomocnika robi się istotny, bo urząd musi mieć gdzie wysłać decyzję. To częsty problem przy pracy sezonowej: kontrakt się skończył, człowiek wrócił do Polski, a wniosek nie ma adresu do korespondencji.
Kalendarz, którego warto się trzymać
Styczeń i luty to moment, w którym powinien dotrzeć Lohnausweis. Marzec to czas na decyzję i na złożenie wniosku, bo w kantonie Zurych termin to 31 marca roku następnego i jest nieprzedłużalny. Terminy w innych kantonach mogą się różnić, więc sprawdź swój u źródła, ale zasada jest ta sama: to wczesna wiosna, a nie koniec roku.
Praktyczna rada: przygotuj sobie jedną teczkę na rok podatkowy i wrzucaj do niej potwierdzenia wpłat na filar 3a oraz rachunki za opiekę i kursy w miarę jak przychodzą. W marcu masz wtedy wszystko w jednym miejscu, zamiast szukać po skrzynce mailowej. Rezerwę na ewentualną dopłatę warto trzymać osobno, o czym piszę w tekście o bankach w Szwajcarii.
Na koniec rzecz, o której łatwo zapomnieć: podatek to tylko część obciążeń, bo obok niego są składki i obowiązkowa kasa chorych, której nie potrąca się z pensji. Pełny rachunek rozpisuję w tekstach o kosztach życia w Szwajcarii i o zarobkach Polaków w Szwajcarii.
Jeśli chcesz dostawać przypomnienia o terminach i krokach w pierwszym roku po przyjeździe, zapisz się na moją listę mailową, a wyślę Ci oś czasu pierwszego roku w Szwajcarii.
Piszę na bazie oficjalnych źródeł (informacje podatkowe kantonu Zurych, przepisy o podatku u źródła) i zestawień instytucji finansowych, ale progi, terminy i szczegóły procedury różnią się między kantonami, a limity aktualizuje się co roku. Nie jestem doradcą podatkowym, więc przed złożeniem wniosku sprawdź zasady w urzędzie podatkowym swojego kantonu.
